De naam De Gouden Bal is afgeleid van een populaire uitspanning, die aan de Noordersingel lag ter hoogte van de huidige Singelstraat. Helaas zijn van de herberg (later vaak als koffiehuis aangeduid) geen afbeeldingen bewaard gebleven. De Gouden Bal is in 1876 afgebroken.

In het Kleine Krantsje van 27 juni 1970 wordt beweerd, dat er een schilderij van het koffiehuis zou zijn. De auteur van het ingezonden stuk zou het schilderij in zijn jeugd bij familieleden in Nijmegen hebben gezien.

In het digitale archief van de Leeuwarder Courant wordt de uitspanning voor het eerst in 1774 genoemd, maar hij is naar alle waarschijnlijkheid ouder. De herberg beschikte over een kolfbaan. Kolf was in de 18e- en 19e-eeuw een populaire sport. Meer dan eens werd er om een gouden bal gekolfd. Zo liet herbergier Joseph van Lingen in 1786 een gouden bal verkolven.

Maar waar de naam De Gouden Bal vandaan komt blijft een mysterie. In het Kleine Krantsje worden door trouwe lezers allerlei suggesties gedaan. Zo zou er in de gevel of tuin van het koffiehuis een gouden bal hebben gezeten, heeft er in de Prinsentuin een gouden of zilveren bal gestaan of een spiegelende bal in de tuin op de hoek van de Noordersingel en de Spanjaardslaan.

Hoe dan ook, in de winter van 1954 kwam een van de bestuursleden van de Nieuwe Leeuwarder IJsclub, de heer K. van Oostrum, met het voorstel een gouden bal of liever een vergulde zilveren bal te laten verrijden. Martha Wieringa uit Baard werd de eerste winnares van de prijs, die geen wisselprijs is en derhalve jarenlang een plekje in haar medaillekast verwierf .