In 1954 werd de strijd om de Gouden Bal voor het eerst gehouden. De pas achttienjarige Martha Wieringa uit Franeker werd de eerste winnares van de intussen legendarische trofee. Ze mocht de gouden bal houden, want de prijs is geen wisseltrofee. Twee jaar later won ze de wedstrijd weer, daarna zou het tot 1985 duren eer er weer om de Gouden Bal werd gestreden.

Die lange periode van geen wedstrijden had in de eerste plaats te maken met de minder strenge winters, maar ook met de vervuiling en opwarming van het Leeuwarder stadswater. In 1963, de winter waarin de barre Elfstedentocht werd gehouden, lag er ijs genoeg, werd de wedstrijd ook uitgeschreven, maar gaven zich slechts vijf deelneemsters op. De wedstrijd ging derhalve niet door.

Bestuurlijk lag De Nieuwe Leeuwarder IJsclub in die periode ook min of meer op z’n gat, maar daar kwam vanaf 1985 verandering in. Vanaf toen zou de Gouden Bal nog vijf keer worden verreden. Niet vaker, want terwijl het bestuurlijk beter liep en de vervuiling en opwarming tegengegaan werd, ontbrak het meestal aan strenge winters.

In 1991 werd voor 17 februari de wedstrijd uitgeschreven, maar later wegens dooi afgelast. Tot nu toe was de wedstrijd in 2012 de laatste.

In 2012 werd er alvast een nieuwe Gouden Bal gemaakt voor de eerstvolgende wedstrijd. Juwelier Copini maakte de bal, die toen zo’n 1800 euro kostte. Intussen, met de stijgende goudprijzen, is de prijs al veel meer waard.

De Gouden Bal is door de Nieuwe Leeuwarder IJsclub in bruikleen gegeven aan het Fries Scheepvaartmuseum in Sneek. Goed beveiligd is de prijs te zien in de winterkamer van het museum. Binnenkort verhuist de Gouden Bal tijdelijk naar het Historisch Centrum Leeuwarden. Daar zal het deel uitmaken van de tentoonstelling Winter in Leeuwarden.